sábado, 18 de mayo de 2019

AIAKO HARRIAK-ERROILBIDE (832M) GIPUZKOA (2019- apirilak 14)


Granito arrokaz osaturik dagoen ingurune zoragarri hau, PALEOZOIKO garaian (orain dela 300 milioi urte inguru) lurrazaleratu zela kalkulatzen da. Gaur egun ikus ditzakegun animalia eta landareak, Aiako harriak sortu zirenean ez ziren existitzen. Itsasoko arrainak ibili zitezken Aiako arroketan eta hegaztiak ez. Landareriari dagokionez, garo mota batzuk gaur eguneko zuhaitzen ainako altuera edukiko zuten. Aiako harriak ingurua sortu zenean Penintsula iberikoa ere ez zegoen orain dagoen tokian, horregatik mendi hau oso berezia eta ederra da. Urteetako aldaketen ondorioz onaino iritxi gara. 
Gure ibilbidea Arditurritin hasi zen, ondoren, Erroilbide gailurra kateatu genuen eta horrela, ekialderago dagoen Elurretxe ingurura iritsi ginen. Jarraian, iparraldeko aurpegiko baso ederrak igaro genituen eta berriro Arditurrira itzuli ginen. Behekaldean dituzue bidean zehar ikusitako bitxikeria ugari.


Erroilbide gainetik grabatutako irudiak
Ibilbide guztiari buruzko mapa, detaile zein xehetasun gehiago
Granitozko harri zaharrak ederki ikusten dira irudi hauetan
Bidexidorrean aurrera oinez, leku ikusgarria benetan
Hegaztiak 
Okil beltza (Dryocopus martius), zuhaitz artean zebilela ez zen erraza izan adar artean argazkia ateratzea. Urte askoan zehar mendi ugari egiñak izan arren, lehendikan behin bakarrik ikusia neukan hegazti ikusgarri hau. Dena den, argazkiaren kalidadea ona ez izan arren garrantzi haundiagoa ematen diot ze egoeratan ateratzen den argazkia. Kasu honetan, mendian oinez aurrera gindoazela sorpresa itzela izan zen hegazti honi argazkia atera ahal izatea.  Azkenaldian gure inguruan basoa ugaritzen ari den bezala, habitat honetara egokitua dauden hegaztien gorakada ere nabarmena izan da.
Okil beltza (Dryocopus martius), gehienetan zuhaitz atzean eskutatzen zitzaigun.
Izugarrizko bistak daude Aiako harrietako Erroilbide gailurrik garaienetatik
Pinu kaskabeltza (Periparus ater) kabia egiteko materiala garraiatzen
Pinu kaskabeltza (Periparus ater)
Otea loretan zegoen
Sai arre (Gyps fulvus) kolonia baten ondotik dijoa ibilbidea eta inguruan buru gainetikan ere pasatzen zaizkizu beraietako asko hegan. hemen behean horietako batzuk
Sai arrea (Gyps fulvus)
Sai arrea (Gyps fulvus)
Gailurretik ateratako argazkietako bat
Sai arrea (Gyps fulvus)
Sai arrea (Gyps fulvus)
Aiako harrietako goi parteko granitozko kresterioa
Belatz gorria (Falco tinnunculus)
Sai zuria (Neophron percnopterus)
Iparraldeko pagadietan zehar kimu irten berrietan zehar oinez
Tuntunak (Prunella modularis) bide osoan eduki genituen kantari ixildu ere egin gabe.
Tuntuna (Prunella modularis)
Jeitxierako gune batzuetan aldapa haundiarekin egin genuen topo

Garrapoa (Sitta europaea)
Zozoa (Turdus merula)
Pintzana  (Fringilla coelebs)
Hegoaldera begiratuta Mendaur mendia ikusten da besteak beste
Erregetxoa (Regulus ignicapilla)
Txantxangorria (Erithacus rubecula)
Zapelatza (Buteo buteo)
Mendiko kresterioan aurrera
                                                                 Miru gorria (Milvus milvus)                                                  
Buztanzuri arrunta (Oenanthe oenanthe)
Erroilbide mendiaren azkeneko maldei aurre egiten

Belatxinga mokogorriak (Pyrrhocorax pyrrhocorax) orain dela gutxi hasi dira Aiako harrietan kumatzen. Pixkanaka pixkanaka Gipuzkoako kostaldera gerturatzen ari dira.
Erroia (Corvus corax)
Mendi gailurretan ez bezala, mendi magaletan baso ederrak daude
Loreak
 Bitxilorea
 Cardamine pratensis
 Doronicum columnae

Granitozko harri tzarrak aurrez aurre izan genituen momentu gehienetan
 Estellaria holostea
 Sarothamus scoparius
Gailur batzuetara igotzeko erdi eskalada ere egin beharrean aurkitu ginen
 Lathirus montanus
 Lithodora difusa
 Marrubi basatia

Ibilbide zirkularrean ekialdeko baso mistoan aurrera oinez
 Muki belarra
 Narcissus sp
 Porrosta

Ibilbideko zati batzuetan behera ez begiratzea hobe izaten zen, harri granitoak helduleku ona eskeintzen du eta horrela eskua ondo kateatuta zenuela sentitzen zenuen
 Potentilla sp
 Scilla liliohyacinthus
 Sedum sp

Ibilbidearen zati batean euri pixka bat ere egin zigun
 Taraxacum officinale-Txikori belar
 Erythonium Dens-Canis-Txakur hortz
 Ulex europaeus-Otea

Granitozko gailurren beste irudi bat
 Viola sp
 Zaingorria-Geranium Robertianum
Hedera Canariensis
Ibilbidearen beste irudi bat

Liken ugariko ingurua da Aiako harria, baso eta ingurune osasuntsu baten adierazle dela esaten da
Liken eta goroldi gehiago

Ibilbideko beste irudi bat

Ondoren, basoan barrena ateratako irudi batzuk 
Gorostia (Ilex aquifolium)

Urkiaren (Betula) enborraren azala oso goxua izaten da

Alertzez (Larix) osatutako baso baten barna pagoak ere aurrean zirela

Pagadietako kimuak irten berritak basoak ederki koloreztatzen dituzte

Ametza (Quercus pyrenaica)
Hegoaldeko aurpegian otadiak dira nagusi

No hay comentarios:

Publicar un comentario

ETXAURIKO HAITZAK (1138M) 2024 azaroak 09, MORTXE (1132M) 2024 azaroak 16 ARTAZULO-NAFARROA

Etxauriko haitzak eta Mortxe mendia Nafarroan (Euskal Herrian) dauden bi mendi multzo dira,  Iruñetik oso gertu daudenak.  Mendi hauek elkar...