jueves, 2 de enero de 2025

ZARATEAITZ (487M) 2024 abuztuak 27, BELKOAIN (491M) ANDATZA 2024 irailak 7 GIPUZKOA

Zarateaitz eta Belkoain mendiak Gipuzkoa erdialdean dagoen Andatza mendilerroan daude kokatuta. Mendilerro hau Oria ibaiaz dago inguratuta, hegoaldera Andoain zein Tolosaldea daude eta iparraldean Orio eta Usurbil herriak ditu. Gipuzkoa erdian dagoen ingurune basatienetako bat dela esan dezakegu. Ezkutuko txokoak eta gutxi ibilitako inguruneak ezagutzeko aukera asko ematen dituena. Leku askotan kareharri artean sasia gailendu da eta oinez aurrera egitea asko kostatzen da.

Zarateaitz gailurrera joateko Andazarrate ondoan dagoen goibailara auzotik irten ginen. 487 metroko altuerarekin, Zarate izeneko benta batetik gertu dago Zarateaitz. Gailurretik ikuspegi panoramiko ederrak ditu, bai kosta aldera zein Gipuzkoako beste mendietara. Barneko Done Jakue Bidea ere mendi honen ondotik pasatzen da. Inguruan landare aniztasun handia du, haritzak, pagoak, gaztainondoak zein larreko landareriari dagozkionak. Basapizti arrastoak non nahi ikusten dira eta hegazti harrapariak zein intsektu anitz topa daitezke bertan, behekaldean dituzue adibide batzuk.

Belkoain mendiak berriz bi gailur ditu, mendebaldekoak 488m neurtzen ditu eta ekialdekoak 491m.  Gure ibilbidea Aduna herritik ateratzen den klasikoa izan zen. Ibilbide hau ere asko guztatu zitzaigun, ez genuen uste hainbeste baso eder izango zenik ingurune horretan.

Belkoaineko bi gailur hauek historia haundiko inguruneak dira. Espainiako Gerra zibilean, Sasetako lubaki sistema erabili zuten bertan, Kandido Saseta Etxeberria komandanteak horrela deitua, matxinatuen aurrerapena gelditzeko erabili zen. Defentsa sistema hau Aranzadiko arkeologoek katalogatu zuten.

Zarateaitz gailurretik grabatutako irudi zirkularra
Belkoain gailurretik grabatutako irudiak dituzue hemen

Andazarrate inguruan, larreak oso berde ikusten dira, bainan biodibertsitate gutxiko ingurua dira, oso lore eta intsektu gutxi daude hor. Puriña iriste ez den bide bazterrak bakarrik libratzen dira pixka bat. Nabarmena da bidebazterren eta larreen artean dagoen aldea. Bidebazterrean bizitza ikusten da, loreak, intsektuak eta abar, eta belardietan berriz, berde berde dauden arren ez dago batere bizitzarik.
Purinen gehiegizko erabilerak metal astunen, hala nola, kobrea eta zinka, lurzoruan metatzea eragiten du. Metal horiek lurzoruan metatzean negatiboki eragiten du mikroorganismoetan eta bide batez beraietaz elikatzen direnenetan. Azken aldian kaio eta harrapari ugari ikusten dira purinak bota ondoren hilik geratzen diren xixare eta zamorroak jaten.  Purinak lurpeko urak ere kutsatzen ditu eta ondorioz uraren kalitateari zein ur-ekosistemei eragiten dio.
Kaio hankahori (Larus michahellis) ugari ikusten dira Andazarrate ondoan dagoen goibailarako larreetan. Bertan behi granja haundiak daude kokatuta eta inguruko larreetan noiz nahi botatzen dituzte purinak. 
Zarateaitzera egin genuen ibilbidearen nondik norakoak dituzue hemen

Belkoain gainetik ikuspegi ederra dago Tolosa aldera 
Belkoain gailurrera egindako ibilbidea

Duela 5000 urte inguru eraikitako hamar trikuharri seinaleztatu dituzte Zizurkil, Aduna, Andoain, Aia, Zubieta eta Usurbilgo lurretan banatuta. Goiko argazkikoa, Zarateaitz bidean dagoena duzue.
Landare artean dagoen triku harri hau berriz Belkoain mendian dagoen trikuharria da
 
Brontze Aro garaian eraikitako trikuharriak dira Andatzan eta hegoaldeko lurretan aurkitzen direnak. Belkoain eta Zarateaitz mendien artean bizi ziren giza taldeek eraiki zituzten, hildakoak ehorzteko. 
(Argiope bruennichi) arra
Araneidae familiako armiarma espezie bat da. Armiarma hau ezaguna da sabelaldean dituen kolore bereizgarriengatik, zeinetan banda horiak eta beltzak agertzen diren, eta horrek erle edo tigre baten antz handia ematen dio.
(Argiope bruennichi) emea
Belkoainetik behera
Zarateaitz gailurra aurkitzea ez zen batere lan erreza suertatu, bidea landareriak era bat itxia zuela aurkitu genuen. Goiko irudia da horren adibide

Zarateaitz gailurrean, Pagoeta mendia atzean dela
Elorri zuria - Crataegus monogyna
Senecio sp
Arion ater
Ametza eta gaztainondoak dira nagusi Belkoain gailurrean
Zarateaitz gailurretik Andatza aldera dagoen ikuspegia oso ederra da
Belkoain gailurretik Tolosaldera dauden biztak oso ederrak dira
Belkoain gailurrean
(Quercus petrea)

Andatza mendian garoa (Pteridium aquilinum) oso ohikoa eta zabalduta dagoen iratzea da. 

Garoak bertako ekosisteman garrantzi handia du, hainbat espezieentzako babesa eta elikagaia ematen baititu. Eremu heze eta itzaltsuak nahiago ditu, nahiz eta belardietan eta baso argitsuetan ere aurki daitekeen. Landare oso erresistentea denez, hainbat lur eta klima baldintzetara egokitzen da

Pararge aegeria
Belkoain mendian gora
Pararge aegeria, hegoak itxita
Pyronia tithonus emea
Andatzako pistetako bat
Lampides boeticus
Lasiommata maera hegala zabalik
Lasiommata maera, hegalak itxita
Colias croceus
Pieris napi
Caelifera sp
Goibailaratik itsasoaldera dauden bistak dituzue hauek
Araschnia levana
Polymmatus icarus
Arrano sugejalea(Circaetus gallicus)
Zarateaitzera joateko Saskarate etxe aurretik pasa ginen
Zapelatza (Buteo buteo)
Dioscorea communis
Haritza (Quercus robur)
Tuliparbola (Liriodendron tulipifera)
Tuliparbola (Liriodendron tulipifera)
Arrano txikia  (Hieraaetus pennatus)
Miru gorri (Milvus milvus)
Andatzako pista bat gehiago
Kardantxuloa (Carduelis carduelis)
Arrano Liztorjalea (Pernis apivorus)
Sasi txori arrunta (Hippolais polyglotta)
Aduna herritikan irten eta Belkoainerako bidean
Txinbo kaskabeltz arra (Sylvia atricapilla)
Pitxartxar buru beltza (Saxicola torquata)
Sai arrea (Gyps fulvus
Txindoki eta Aralar Belkoain gainetik
Sai zuria (Neophron percnopterus)
Sai zuria (Neophron percnopterus) miru gorri (Milvus milvus) baten ondoan

Miru beltza (Milvus migrans)
Kaskabeltza (Parus major)
Angelica sylvestris 
Angelica sylvestris-Aingeru belarra 
Angelica sylvestris-Aingeru belarra
Arum italicum-Suge belarra
Betonica officinalis
Ibilbide gehienak horralako pistetan barrena egiten dira

Calluna vulgaris-Ainarra arrunta
Centaurea nigrecens
Centaurea nigrecens
Centaurea sp
Cirsium sp
Zarateaitz gailurra bilatzen nahiko lan izan genuen, goiko argazkian ikusten den bezala, bidea dena itxita aurkitu genuen
Dianthus monspessulanus
Erica cinerea
Erica cinerea-Ainarra purpura
Eupatorium cannabinum-Ariketa
Ibilbidean zehar aurkitu genuen jantokia
Galeopsis tetrahit
Andatzako pistetan barrena
Lythrum salicaria
Lythrum salicaria
Malva sp
Potentilla bostorria reptans-Zaingorri
Andazarratetik Zarateaitzerako bidean
Pulicaria dysenterica
Ranunculus acris
Rubus sp
Zarateaitz gailurrera bidean
Solidago sp
Stachys officinalis
Ulex europaeus

Beldar bat, tximeleta batena seguruena
Kaka arrasto askorekin egin genuen topo

No hay comentarios:

Publicar un comentario

ZARATEAITZ (487M) 2024 abuztuak 27, BELKOAIN (491M) ANDATZA 2024 irailak 7 GIPUZKOA

Zarateaitz eta Belkoain mendiak Gipuzkoa erdialdean dagoen Andatza mendilerroan daude kokatuta. Mendilerro hau Oria ibaiaz dago inguratuta, ...