Euskal Herria mendiz mendi

sábado, 9 de diciembre de 2017

ANDATZA (562M) GIPUZKOA (2017 azaroak 16)


Andatza mendia igotzen Usurbilgo Txoko-alde auzotik hasi ginen eta ibilbide zirkular bat egin ondoren gailurretik barrena Txurrigilleta tontorra kateatu genuen, gero hemendik Santesteban auzora jeitxi eta handik berriro hasierako lekura iristeko. Ibilbide hasieratik bukaera arte baso barnean egin genuen ibilbide guztia. Basogintzaren ondorioz gehien bat koniferoz osatutako basoa den arren, denborarekin baso mixto bat ari dela gailentzen ematen du. Mendi osoan zehar pista ugari gurutzatzen dira. Tontorra bera lau su ebaki gurutzatzen diren gune batean dago. Koniferoez gain, besteak beste gaztainondo, altzadi, amezti zein haritz amerikarrez dago osatua basoa. Jarraian dituzue bertan ikusitako bitxikeria gehiago.
Andatza tontorra, Saria hezegunetik hartutako irudia da.
Hezegune hauetara negua pasatzera etortzen den hegaztia duzue hau, Zingira berdantza (Enberiza schoeniclus)
Andatza tontorretik grabatutako irudiak
Lertxuntxo txikia (Egretta garzetta)
 Ibilbideari buruzko mapa, deitaile zein xehetasun gehiago hemen sartuta
Andatza tontorra
Hegaztiak
Buztan luzea, (Aegithalos caudatus)
Amilotxa (Cyanistes caeruleus)
Gerri txori arrunta (Certhia brachydactyla)
Gerri txori arrunta (Certhia brachydactyla)
Erregetxo bekain zuria (Regulus ignicapillus)
Txantxangorria (Erithacus rubecula)
Lertxuntxo itzaina (Bubulcus ibis) izenak berak dion bezala abereekin nahasian ibiltzen da
Lertxuntxo itzaina (Bubulcus ibis)
Sator arrunta (Talpa europaea)
Antxeta mokogorriak (Larus ridibundus) Andatza eta Oria ibaiaren artean dauden larreetan ikusi genituen
Buztanikara horia (Motacilla cinerea)
Kuleto faltsua (Amanita muscaria)

Andatzako gailurrera iritxi bitartean, basoan zehar ikusi genituen zuhaitzen irudiak dituzue jarraian.
Intsinis pinua (Pinus radiata) moztu gabe bere horretan lagatzen denean basoa zahartzen joaten da. Eta berarekin batera naturalizatzen joaten da bertokoak diren zuhaitzak artifizialki landatu gabe irtetzen joaten direlarik.
Andatzako basoaren irudi bat barrukaldetik hartuta
Urritza edo urrondoa (Corylus avellana) nekazariek batzuetan landatu egiten dute eta beste batzuetan bakarrik hazten da. 
Intxaurrondoa (Juglans regia)
Haltza (Alnus glutinosa)
Baso mixto batean zehar
Gaztaina arbola (Castanea sativa)
Txurrugilleta tontorreko gurutzea
 Erramua (Laurus nobilis)
Haritz gorria, amerikar haritza edo ipar haritza (Quercus rubra edo, batzuetan Quercus borealis) da Andatzan ikusten den beste zuhaitz ugarienetakoa. Behekaldeko argazki hauek dira horren adibide. 



Ametza (Quercus pyrenaica)
Andatza tontorretik Txurrugilleta tontorra bidean amezti ederrak daude
Ametza (Quercus pyrenaica)

Basurdearen arrastoak ere aurkitu genituen basoan zehar
Bidean zehar aurkitzen genituen bidegurutzeetariko bat
Astigarra (Acer negundo)
Andatza gainetikan Oria ibaia ederki ikusten da
Lawson altzifrea (Chamaecyparis lawsoniana) Zipres faltsua deitzen diote, puntak beheraka dituelako. 
Andatza tontor inguruan Lawson altzifre (Chamaecyparis lawsoniana) asko zegoen.

Laritza edo Alertzea (Larix) pinazeoen familiako generokoa da
Laritz europarraren hostoak eta estrobiloak
Andatza tontorrean jarrita dagoen plaka
Andatza gailurretik oso gertu aterpetxe polit bat dago zabalik nahi duenarentzat.
Bainan nazkagarria suertatzen da urteak joan eta urteak etorri eta oraindik hainbeste zibilizatu gabeko jentuza inguruan izatea. Basuraz beterik eta paretak margoturik zeudela aurkitu genuen aterpetxe polit hau. Pena bat, en fin....

Otea (Ulex gallii)
Errekasto asko daude bideetan zehar
Andatza tontorreko beste aterpetxea

viernes, 8 de diciembre de 2017

ADARRA (819M) GIPUZKOA (2017 azaroak 15)


Oraingo honetan Adarra mendia egin genuen. Gipuzkoako mendi eder hau Urumea eta Leitzaran bailaren artean dago kokatuta eta Mandoegi izenez ezaguna den mendilerroaren ipar mendebaldeko azken gailurra da bera. Bidean zehar monumentu megalitiko askorekin egin genuen topo, harrespil eta trikuharrien aztarnak ikusi daitezke non-nahi. Geologiari dagokionez ere oso interesgarria da, hare-harriz eta konglomeratu gorriz osatutako arroka sedimentarioak ere ikusi daitezke bidean zehar. Adarra mendia igotzean ikusitako bitxikeria ugari dituzue jarraian
Adarra tontorretik grabatutako irudiak
Adarra mendia Tximistako egia harrespil ondotik ateratako argazkia
 Ibilbideari buruzko mapa, deitaile zein xehetasun gehiago hemen
Adarra tontorra
Hegaztiak
Okil berdea (Picus viridis)
Amilotx mottoduna (Lophophanes cristatus) 
Kaskabeltz txikia (Poecile palustris)
Goizean erreka zuloetan lainoa ikusten zen oraindik
 Garrapoa (Sitta europaea)
Pintzana (Frigila coelebs)
Birigarro txikia (Turdus iliacus)
Gorostia (Ilex aquifolium) 
Zozoa (Turdus merula)
Buztangorri iluna (Phoenicurus ochruros)
Miru gorria (Milvus milvus)
Basabi inguruko larreak
Negu-txirta (Anthus pratensis)
Txantxangorria (Erithacus rubecula)
Haitz-enara (Ptyonoprogne rupestris)
Haitz-enaraz (Ptyonoprogne rupestris) beteta zegoen pareta bat 
Haitz-enara (Ptyonoprogne rupestris)
Pagausoa (Columba palumbus)
Adarra mendiko beste tontorra
 Huntza (Hedera hibernica) zuhaitzari itsatsita
Otea (Ulex gallii)

Adarra mendia igotzean gurutzatu genituen pagadiek (Fagus sylvatica)  ere aipamen berezi bat merezi dute; 
Pago hauetan gizakiaren eskua nabari da, "trasmotxatutako" pagoak dira hauek guztiak, pago zuhaitzari bakean utzitakoan altuera haundia hartuaz luze luze egiten dira bainan argazki hauetan ikusten den bezala hauek kimu berriak irtearazteko podatuta daude denak, bere garaian ikatza egiteko erabiltzen zuten metodo hau.
Sustraiak ederki daude lurrari itsatsita
Errekasto eta pago artean zehar dijoa Adarra mendirako bideska



Pagadietako lur-ondoak berebiziko garrantzia izaten du eurite haundiak direnean uholdeak sahiesteko orduan. Esponja lana egiten dute, botatzen duen euria poliki poliki xurgatuz.


Adarra mendiko hare-harri eta konglomeratu gorriak;
Sedimentuak bat bestearen gainean pilatzen diren mineralek osatzen dute eta pisu honek eragindako presioaren eraginez sedimentuak trinkotzen joaten dira. Hainbat prozesu kimikoren ondoren partikulak euren artean itsasten joaten direlarik. 
Konglomeratua pikor oso larriz osatutako arroka sedimentarioei deitzen zaie. Pikorren tamaina bakoitza arroka ezberdinez osatuta egon daiteke. Pikor hauek borobilduak izaten dira.
Adarrako harri konglomeratuen beste irudi bat

Masusta (Sasiaren fruitua) (Rosaceae sp)

Monumentu megalitiko asko ikusi daitezke bidean zehar
Cromlech edo harrespil honen argazkian ederki bereizi daiteke lehena eta oraina. Atzekaldea begiratutzean industrializatutako Hernani ingurua ikusi daiteke eta aurrez aurre berriz orain dela milaka urteko monumentu megalitikoa, azken honek berak berez dakarren istorio guztiarekin.


Mairu baratza bat 
 Colias Crocea
Adarra bideko bidetxurra
Liken mota bat
Goroldioak, Lorerik gabeko landareak

Ihiak alde hezeetan hazten diren belarki bizikorrak dira (Juncus generoa). Adarra tontorraren ondoan ere multzo polita dago
Inguruko basoak udazkeneko kolorez jantzita

UNTZILLATX (941M) BIZKAIA (2026 Maiatza 21)

Untxillatz gailurrean ateratako argazkia Udaberri honetan egin digun bero zakarra lagun, oraingo honetan Untzillatx aldera joan ginen. Goiko...